Dofinansowanie dla muzeum przemysłowego i kampusu akademickiego w Dąbrowie Górniczej

Dwa projekty z Dąbrowy Górniczej - otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa oraz budowa Międzynarodowego Kampusu Akademii WSB - otrzymają unijne dofinansowanie w wysokości ponad 309 mln zł (łączna pula dla 15 wybranych projektów w województwie). Pieniądze pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, a inwestycje powstaną na terenie po dawnych zakładach DEFUM, w sąsiedztwie realizowanej obecnie Hali Tworzeń.

• Dofinansowanie dla projektu „Fabryka Pełna Historii” wynosi 4 191 874,90 zł przy całkowitej wartości projektu 4 931 617,53 zł.
• W konkursie Urzędu Marszałkowskiego złożono 55 projektów na ponad 968 mln zł; do realizacji wybrano 15.
• Wśród nagrodzonych znalazły się projekty spółki Fabryka Pełna Życia oraz Akademii WSB; projekt modernizacji Domu Kultury Ząbkowice trafił na listę rezerwową.
• Otwarte muzeum powstanie w trzech historycznych halach: Ząbkowice, Reden i Zielona.

Pieniądze na muzeum i kampus w dawnym DEFUM

Decyzja zapadła 31 lipca 2026 roku. Spółka Fabryka Pełna Życia pozyskała środki na projekt „Fabryka Pełna Historii - otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego”. Dotacja w wysokości ponad 4,1 mln zł pozwoli dokończyć prace w ramach dwóch pierwszych etapów budowy nowego centrum miasta. Dofinansowanie otrzymała również Akademia WSB. Jej projekt zakłada budowę Międzynarodowego Kampusu w bezpośrednim sąsiedztwie Hali Tworzeń. Jak tłumaczy prezes Fabryki Pełnej Życia, to potwierdzanie, że za inwestycją samorządową podążają prywatni inwestorzy.

Obiekty i przestrzenie publiczne, które mam nadzieję, powstaną dzięki tej dotacji, znajdą się w bezpośrednim sąsiedztwie realizowanej obecnie Hali Tworzeń. A to oznacza, że od strony ulicy Konopnickiej, w miejscu dawnego parkingu i starych hal, pojawi się nowoczesna, atrakcyjna przestrzeń, uzupełniająca społeczno-usługowo-kulturalną ofertę Fabryki Pełnej Życia o nowe funkcje.

Z kroniki policyjnej: Bezpieczne wakacje z dąbrowskimi policjantami – o zagrożeniach związanych z trainsurfingiem i zasadach bezpiecznego wypoczynku →

Wojciech Czyżewski, prezes Fabryki Pełnej Życia

Trzy hale, trzy opowieści o przemyśle

Muzeum nie będzie tradycyjną instytucją z gablotami. W każdej z trzech hal dawnej fabryki obrabiarek Defum powstanie osobna strefa tematyczna. Projekt aranżacji przygotowało konsorcjum firm Deko-BAU i Adventure, które wygrało przetarg. W Hali Ząbkowice znajdzie się ekspozycja poświęcona Hucie Szkła Gospodarczego „Ząbkowice”. Zwiedzający zobaczą produkty huty i poznają historię projektantów, takich jak Eryk Trzewik-Drost czy Jan Sylwester Drost. Charakterystycznym elementem będzie szklana rozeta w ścianie szczytowej od strony Zielonego Rynku - w ciągu dnia wykorzysta światło słoneczne, a wieczorem podświetlenie z wnętrzu budynku. W tej hali tradycyjne eksponaty zostaną połączone z ekranami i elementami interaktywnymi, w tym ekspozytorem poświęconym kuchni Zagłębia. Hala Reden opowie o geologii i początkach przemysłu. Narracja podzielona zostanie na cztery części: „DNA - geologia", „Morze i Surowce", „Początki przemysłu" oraz „Dąbrowa Pełna Życia". Centralnym punktem ma być instalacja z mamutem, wykorzystująca setki oryginalnych szczątków z zasobów Muzeum Miejskiego „Sztygarka", odkrytych w kopalniach piasku podsadzkowego na terenie dzisiejszego Pojezierza Dąbrowskiego. Z kolei Hala Zielona poświęcona będzie fabryce obrabiarek Defum. Znajdą się tam archiwalne fotografie, tokarki i zachowane urządzenia przemysłowe. W nową przestrzeń wpisana zostanie tzw. mozaika dyrektorska z dawnego biurowca Defum, przedstawiająca symbole i modele produkowanych maszyn.

Historyczne maszyny wracają do życia

W ramach projektu odrestaurowanych zostanie co najmniej 18 eksponatów. Prace obejmą tokarki, modele odlewnicze, piece, kotły i urządzenia energetyczne. Renowację przejdą m.in. koła wyciągowe i lokomotywa wąskotorowa z ostatniej kopalni węgla kamiennego w Zagłębiu, KWK Kazimierz-Juliusz, a także maszyna wytrzymałościowa z 1922 roku wyprodukowana przez szwajcarską firmę Alfred J. Amsler & Co., wykorzystywana w Hucie Bankowej.

Co to oznacza dla mieszkańców

Teren po dawnym DEFUM, do tej pory kojarzony z parkingiem i starymi halami, zmieni się w otwartą przestrzeń publiczną z muzeum i kampusem. Mieszkańcy zyskają nowe miejsce na mapie miasta, które połączy historię przemysłową Zagłębia z funkcjami edukacyjnymi i kulturalnymi. Na liście rezerwowej czeka natomiast modernizacja Domu Kultury Ząbkowice - inwestycja o wartości ponad 58 mln zł z dofinansowaniem 49 mln zł zostanie zrealizowana, jeśli zwolnią się środki w puli konkursowej. Informacje przekazała spółka Fabryka Pełna Życia.